انکیلوز دندان: علت جوش خوردن دندان به فک چیست؟

gb1

واژه آنکیلوز (Ankylosis ) به معنی جوش خوردن و چسبیدن غیر طبیعی استخوانهاست که منجر به سفت شدن و عدم حرکت مفصل میشود. دندانهای ما در حفره دندانی در استخوان فک جای دارند اما مستقیما به استخوان فک وصل نیستند بلکه در حفره دندانی به واسطه بافتها و رباطها به استخوان متصلند. گاهی اوقات رباطها و بافتهایی که بین استخوان و دندان قرار دارند به دلایلی ناپدید شده و دندان مستقیما به استخوان جوش میخورد. به این وضعیت آنکیلوز دندان گفته میشود.

اغلب این وضعیت در کودکان دیده میشود اما گاهی نیز در بزرگسالان هم اتفاق می افتد. هیچ دلیل قطعی برای آنکیلوز دندان وجود ندارد اما طبق تحقیقات به عمل آمده وارد آمدن ضربه و جراحت به فک میتواند یکی از دلایل آنکیلوز دندان باشد.

در بیشتر موارد جوش خوردن دندان به فک بدون علامت است و تنها در معاینه دندانپزشکی معمول دوره ای شناسایی میشود.

دلایل جوش خوردن دندان به استخوان فک چیست؟


اگر چه هیچ علت مشخصی وجود ندارد که آنکیلوز دندان را توضیح دهد، اما برخی عوامل تاثیر گذار و زمینه ساز در ایجاد این وضعیت شناسایی شده اند. عوامل زمینه ساز جوش خوردن دندان به استخوان عبارتند از:

  • عفونت دندان و استخوان فک این وضعیت در عفونت لثه یا به علت وارد آمدن جراحت به دندان متداول است.
  • متابولیسم غیر طبیعی استخوان میتواند باعث آنکیلوز دندان شود. علت این وضعیت ناهنجاری استخوان فک است.
  • وراثت و ژنتیک نیز نقش مهمی در جوش خوردن دندان به استخوان ایفا میکنند.
  • عادت فشار زبان، در حالتی که فرد دائما زبان را به دندانها فشار میدهد ممکن است این اتفاق بیفتد.
  • ایجاد فاصله بین غشاهایی که دندان را احاطه میکنند.

علائم جوش خوردن دندان به استخوان چیست؟


gb2

در انسانها دو مجموعه دندان رشد میکند. مجموعه اول که از اوایل کودکی شروع به رویش میکند دندانهای شیری است و مجموعه دوم دندانهای دائمی است که از حدود ۶ سالگی شروع به بیرون زدن میکنند. معمولا دندانهای شیری در سن ۶ یا ۸ سالگی شروع به افتادن میکنند اما در شرایطی که آنکیلوز اتفاق افتاده باشد دندانها نمیتوانند بیفتند. این وضعیت باعث میشود دندانهای دائمی نتوانند به جای دندانهای شیری رشد کنند.

اگر آنکیلوز در مورد دندانهای دائمی اتفاق بیفتد، هیچ علامتی نشان نمیدهد تا زمانی که عکس پرتوی ایکس از دهان گرفته شود. عکس پرتوی ایکس نشان میدهد که هیچ فاصله ای بین دندان و استخوان فک وجود ندارد.

سه نشانه متمایز آنکیلوز دندان عبارتند از:

  • دندانی که به استخوان فک جوش خورده در مقایسه با دندانهای مجاور بیشتر داخل لثه است و به ظنر میرسد کامل بیرون نزده است.
  • هنگامی که دندان شیری به استخوان جوش خورده باشد، دندان دائمی زیر آن نمیتواند بیرون بزند و نهفته می ماند.
  • دندانهای بالایی و پایینی همراستا نیستند.

درمان آنکیلوز دندان چگونه است؟


آنکیلوز دندان معمولا با بررسی وضعیت دندانها و دریافت سابقه دندانپزشکی بیمار شناسایی میشود. تشخیص با عکس پرتوی ایکس تایید میگردد. ابزارهای خاصی برای شناسایی شدت آنکیلوز دندان در دسترس هستند. بسیاری از دندانپزشکان به این تجهیزات اتکا نمیکنند.

اگر آنکیلوز در مورد دندانهای دائمی باشد نیازی به مداخله نیست و بی ضرر است. اما اگر دندان شیری دچار آنکیلوز شده باشد باید کشیده شود تا راه برای بیرون زدن دندان دائمی زیر آن باز شود.

یک عمل جراحی جزئی برای کشیدن دندان شیری جوش خورده به استخوان باید صورت بگیرد. معمولا این عمل در کودکان انجام میشود. در عین حال باید اطمینان حاصل شود که دندانی که بیرون میزند کج نشود. در این حالت از فضا نگهدار ارتودنسی برای پیشگیری از اشغال فضا و کج شدن و شلوغی دندانهای مجاور استفاده میشود. ممکن است درمان ارتودنسی برای همراستا کردن دندانها لازم باشد.