تغذیه مناسب در ارتودنسی

to01

برای این‌که درمان ارتودنسی با موفقیت توام باشد باید از بریس‌ها در حین ارتودنسی به‌خوبی مراقبت کرد. مراقبت‌های بعد از ارتودنسی از نکاتی است که بسیار حائز اهمیت است. درصورت عدم رعایت نظافت و مسواک روزانه، نه‌تنها بریس‌ها ظاهر نازیبایی در دهان خواهند داشت بلکه تجمع جرم‌ها موجب تولید اسیدی می شوند که باعث التهاب لثه و یا پوسیدگی دندان‌ها می‌گردد. تغذیه دوران ارتودنسی با روزهای معمول متفاوت بوده و نیاز به تغییر دارد.

مصرف برخی از غذاها موجب آسیب ابزار ارتودنسی و همچنین افزایش خطر بیماری‌های دندانی می‌گردد. هدف متخصص ارتودنسی این است که با به حداقل رساندن احتمال اختلالاتی چون شکستن ابزار ارتودنسی و همچنین کاهش عوارض جانبی ناشی از مصرف غذاهای نامناسب در دوران درمان به اهداف مطلوب خود برسد. به‌خاطر داشته باشید که ارتودنسی در محیط دهانی سالم و افرادی که بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت می‌کنند بهتر نتیجه می‌دهد. پس سعی کنید در دوران درمان، رژیم غذایی سالم داشته باشید.

رعایت رژیم غذایی و ترک خوراکی‌های مورد دلخواه در دوران ارتودنسی و به‌دلیل وجود بریس‌ها برای بسیاری از بیماران به‌ویژه کودکان بسیارسخت است. بیماران اغلب باید از خوردن برخی غذاها و خوراکی‌ها برای مدت طولانی خودداری کنند. البته ناگفته نماند که مصرف برخی غذاها با وجود بریس‌ها در دهان مشکلی ایجاد نمی‌کنند.

متخصصین ارتودنسی معمولا با ارائه اطلاعات کافی در خصوص تغذیه در دوران ارتودنسی کمک می‌کنند تا بیماران غذاها و خوراکی‌های مناسب و نامناسب را تشخیص دهند و از خوردن  برخی از آنها کاملا اجتناب کنند. فراموش نکنید که ایمنی بهتر از تاسف است بنابراین اگر هر گونه سوالی در خصوص تغذیه دوران ارتودنسی داشتید بهتر از متخصص ارتودنسی بپرسید. برای رزرو وقت ملاقات و یا کسب مشاوره می‌توانید با شماره‌های ۲۲۰۷۳۷۸۵– ۲۲۰۶۸۶۴۶ تماس حاصل نمایید.

غذاهایی که نباید مصرف کرد


to2

آن‌چه باید بخورید و آن‌چه که نباید بخورید مستقیما بر وضعیت دندان‌های شما در دوران ارتودنسی تاثیر می‌گذارد. در این قسمت به معرفی خوراکی‌های غیرمجاز در طول ارتودنسی و همچنین برخی خوراکی‌هایی که با رعایت دقت لازم می‌توان از مصرف آن‌ها لذت برد می‌پردازیم.

خوراکی‌های سفت

گاهی اوقات خردکردن و جویدن برخی غذاها و خوراکی‌ها بسیار سخت است. خوردن غذاهای سفت در حین ارتودنسی به‌دلیل این که ممکن است موجب خم‌شدن وایرها (سیم‌)، شکستن و یا جابه‌جایی براکت‌ها شود می‌تواند مضر باشد. بعد از تعویض وایرها، به‌دلیل این‌که دندان‌ها در این مرحله بیشترحساس هستند از خوردن غذاها و خوراکی‌های سفت و سخت جدا خودداری کنید.
نکاتی درخصوص مصرف خوراکی‌های سفت:
۱- میوه‌ها بخش عمده یک رژیم غذایی سالم را تشکیل می‌دهند. میوه‌هایی مانند سیب، گلابی و هلو را با دندان‌های سیم‌کشی شده گاز نزنید. بهتر است قبل از خوردن آن‌ها را به تکه‌های ریز خرد کرده و سپس میل نمایید.
۲- تنقلاتی چون بادام، بادام کوهی و بادام زمینی را بهتر است قبل از مصرف آسیاب کرده و با افزودن به ماست و غلات مصرف نمایید.
۳- در صورت مصرف مرغ، بهتر است استخوان‌ها را جدا کرده و سپس میل نمایید. این کار کمک می‌کند برخورد استخوان به براکت‌ها باعث کنده‌شدن و یا جابه‌جایی براکت‌ها نشود.
۴- هنگام خوردن ذرت بهتر است دانه‌ها را جدا کنید تا چوب آن آسیبی به دندان‌ها وارد نکند.
۵- از جویدن یخ خوددار کنید. مکیدن تکه‌ای از یخ اشکالی ندارد اما هرگز سعی نکنید یخ را گاز زده و یا با دندان‌ها خرد کنید.
نمونه خوراکی‌هایی که نباید مصرف کرد:

to3

  • آب ‌نبات‌های چوبی
  • یخ
  • آجیل
  • نان خشک
  • ذرت با چوب
  • میوه‌های سفتی چون سیب و هویج ( البته اگر خرد شوند اشکالی ندارد)
  • نان پیتزای ترد

غذاهای چسبناک

غذاهای چسبناک می‌توانند به دندان‌ها و بریس‌ها چبسیده و موجب کنده‌شدن آن‌ها شوند.

نکاتی درخصوص مصرف غذاهای چسبناک:

۱- اگر آب نبات دوست دارید بهتر است به‌جای جویدن آن ها را میک بزنید. بعد از خوردن آب نبات فراموش نکنید دهان خود را با آب بشویید تا شهد آب نبات از روی دندان‌ها شما پاک شود.
۲- از جویدن آدامس اجتناب کنید چراکه آدامس به‌راحتی به بریس‌ها چسبیده و به‌سختی جدا می‌شود. آدامس موجب شل شدن وایرها و براکت‌ها می‌شود.
نمونه خوردنی‌های چسبناک که نباید مصرف کرد:

to4

  • آدامس (بدون قند یا معمولی)
  • آب نبات
  • پاستیل
  • تافی
  • کارامل
  • آب نبات‌های میوه‌ای خرسی

خوراکی‌های خیلی شیرین

to5

خوراکی‌هایی که حاوی شیرینی زیاد هستند اگر به‌مدت ۲۰ دقیقه و یا بیشتر مصرف شوند با تشکیل جرم روی دندان‌ها موجب تولید اسید شده و در نهایت به مینای دندان آسیب می‌رسانند. این امر به‌مرور زمان باعث ایجاد لکه‌های سفید در اطراف بریس‌ها و مینای دندان و درنهایت پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

سعی کنید کربوهیدرات و سایر خوراکی‌های شیرین را درطول وعده‌غذایی خود مصرف کنید چراکه در این هنگام دهان بزاق بیشتری تولید کرده و اسید را خنثی می‌کند. این امراز طرفی موجب پاک‌سازی دهان از ذرات غذایی می‌شود. درصورت امکان بلافاصله بعد از خوردن چنین خوراکی‌هایی دندان‌های خود را مسواک بزنید درغیر این‌صورت دهان خود را با آب بشویید. از خوردن تنقلات حاوی شکر زیاد در طول روز اجتناب کنید.

در دوران ارتودنسی چه غذاهایی بخوریم؟


to6

انواع مختلف خوراکی‌های خوشمزه وجود دارد که در دوران ارتودنسی می‌توانید بدون هیچ مشکل و با لذت مصرف کنید. بهترین خوراکی‌هایی که می توان با وجود سیم‌کشی دندان‌ها مصرف کرد عبارتند از:

  • ماست
  • سوپ
  • پنیر
  • پاستا
  • پوره سیب‌زمینی

به علاوه بستنی، موز و پن کیک نیز از دیگر غذاهایی است که در زمان ارتودنسی می توانید مصرف کنید. غذاهای کامل دیگری هم وجود دارد که می توان در طول دوره درمان ارتودنسی نیز از آنها کرد. لیست غذاهای موردعلاقه‌ و بدون خطر شامل:

  • لازانیا: لازانیا یک غذای عالی، کامل، خوشمزه و درعین حال نرم و بی‌خطر برای بریس‌ها است.
  • مرغ و سبزیجات کبابی: مرغ و گوشت بدون استخوان هیچ آسیبی به ارتودنسی وارد نمی‌کند. بهتر است مرغ را در کنار سبزیجاتی چون کلم بروکلی مصرف کنید. (کلم بروکلی به پاکسازی باقی‌مانده ذرات غذایی بین بریس‌ها کمک می‌کند.)
  • سوپ رشته‌فرنگی با مرغ: سوپ رشته‌فرنگی با مرغ یک وعده غدایی کامل و خوشمزه است و مصرف آن هیچ آسیبی به بریس‌ها وارد نمی‌کند.

دقت درمصرف غذاها و خوراکی‌ها در دوران ارتودنسی ازاهمیت فراوانی برخوردار است. برخی از غذاها و خوراکی‌ها به بریس‌ها آسیب وارد کرده و درنتیجه درمان را طولانی تر می‌کنند. با تمام این‌ حرف‌ها غذاهای دیگری هم وجود دارند که نه تنها مغذی و خوشمزه هستند بلکه هیچ آسیبی هم به بریس‌ها وارد نمی‌کنند.

راهنمایی نکات مفید


در این قسمت به نکات مفیدی اشاره می کنیم که در انتخاب خوراکی‌های سالم کمک شایانی می‌کنند:

  • خوراکی‌های حاوی اسید کم (phبیش‌تر از ۴٫۵) ازجمله: موز، انبه، طالبی، شیر، لبنیات، سبزیجات، گوشت، مرغ، غذاهای دریایی و تخم‌مرغ را انتخاب و مصرف کنید.
  • خوراکی‌هایی که انتخاب می‌کنید باید راحت خورده شوند. درصورت مصرف سبزیجات بهتر است آن‌ها را ریز خرد کرده و یا خوب بپزید.
  • خوراکی‌هایی مانند فرنی برای صبحانه انتخاب بسیار عالی است. خوردن فرنی از غذاهایی مانند موسلی که بسیار ترد است راحت‌تر است.
  • نوشیدنی‌ها و خوراکی‌هایی که حاوی اسید بالایی هستند بیشترین میزان آسیب را به دندان‌ها و بریس‌ها وارد می‌کنند. برخی از این خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها مانند میوه‌ها، آب ‌میوه‌ها، دمنوش‌های میوه‌ای و سرکه بالزامیک ممکن است کاملا بهداشتی به‌نظر برسند اما درحقیقت اسید موجود در آن‌ها موجب تخریب مینای دندان شده و درنهایت باعث تخریب و پوسیدگی دندان‌ها می‌گردد.
  • از نوشیدنی‌های گازدار و یا مصرف بیش از حد خوراکی‌هایی که حاوی اسید زیادهستند مانند سس سالاد و یا ترشی خودداری کنید.

مراقبت از بریس‌ها بعد از خوردن


to7

بعد از سیم‌کشی دندان‌ها رعایت بهداشت دهان و دندان و همچنین رژیم غذایی بیش‌تر از قبل اهمیت پیدا می‌کند. در طول ارتودنسی، ذرات غذایی می توانند به راحتی بین بریس‌ها، وایرها، باند و ریتینرها گیر کنند. مسواک‌زدن و پاک‌کردن جرم در دوره ارتودنسی معمولا سخت است. مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان خصوصا بعد از وعده‌های غذایی و تنقلات بهترین راه پیشگیری از جرم، پوسیدگی دندان و بیماری لثه است.

مسواک زدن

دندان و ابزار ارتودنسی باید بعد از هر وعده غذایی و قبل از خواب و با خمیردندان حاوی فلوراید با دقت و به‌آرامی مسواک شوند. توصیه می‌شود در طول ارتودنسی از مسواک‌های مخصوص بین‌دندانی استفاده کنید. این مسواک‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که بهترازمسواک‌های معمولی می‌توانند فضای زیر وایرها را تمیز‌کنند.

نخ‌دندان

استفاده از نخ دندان ۲ بار در طول روز و یا بعد از هر وعده غذایی کمک می‌کند تا فاصله بین دندان‌ها و یا جاهایی را که نمی‌توان مسواک زد به‌خوبی تمیز کرد. توصیه می شود از نخ‌دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید چراکه این نخ‌ها به‌راحتی و بدون آسیب بین براکت‌ها و بریس‌ها حرکت می‌کنند.
همانطور که قبلا اشاره کردیم بهتر است در دوره ارتودنسی ۲ بار در طول روز از نخ‌دندان استفاده کنید. نخ دندان ترجیحا بعد از نهار و قبل از خواب مانع بروز بیماری لثه و پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.