درمان آندربایت (جلوبودن دندان‌ها و فک پایین) با ارتودنسی

rtw1

آندربایت که در اصطلاح پزشکی به آن پروگناتیسم گفته می‌شود به عنوان مال اکلوژن کلاس ۳ طبقه‌بندی می‌شود. در این عارضه، دندان‌ها و فک پایین جلوتر از دندان‌های بالایی قرار دارند. در بایت یا فک معمولی باید دندان‌های بالایی به اندازه کمی روی دندان‌های پایینی را بپوشانند. در آندربایت شدید قضیه متفاوت است. آندربایت شدید به شدت بر عملکرد دندان‌ها و ظاهر صورت فرد تأثیر می‌گذارد. در موارد شدید دو ردیف از دندان‌ها معمولاً هم دیگر را لمس کرده و به مرور زمان فاصله بین آنها بیشتر و بیشتر می‌شود.

اگر شما به عارضه آندربایت دچار هستید و فک پایینی شما جلوتر از فک بالایی قرار گرفته است باید بدانید که علاوه بر مشکلات ظاهری، این عارضه می‌تواند در بلند مدت برای سلامت دهان و دندان شما مشکلات جدی ایجاد کند. دندان‌های نامرتب باعث کج شدن دندان و آسیب‌دیدگی مینایان می‌شود. همچنین احتمال دارد که افراد مبتلا به آندربایت به اختلالات مفصل تمپرومانیبولار نیز دچار شوند که می‌تواند منجر به سر درد و درد در فک شود. به بیان متخصصین ارتودنسی در کلینیک دکتر قریشی فرایند اصلاح و ترمیم عارضه آندربایت به شدت این عارضه دندانی و عوامل دیگر بستگی دارد. متخصص ارتودنسی در وهله اول به شما مشاوره داده و دندان‌های شما را معاینه می‌کند تا درک بهتری نسبت به وضعیت سلامتی دندان‌ها و پس زمینه آنها پیدا کند و شدت مشکلات دندانی را مشخص کند. سپس وی بهترین گزینه درمانی را به شما پیشنهاد می‌دهد. همکاران ما در کلینیک تخصصی اردتودنسی درباره روش‌های درمانی ارتودنسی فک پایین شما را راهنمایی خواهند کرد. برای این منظور یا برای رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۲۲۰۷۳۷۸۵ –  ۲۲۰۶۸۶۴۶ تماس حاصل فرمایید.

علل


اصلی‌ترین علت ابتلا به عارضه آندربایت، عوامل ژنتیکی است. شکل فک ارثی است. اگر والدین یک کودک به آندربایت مبتلا باشند احتمال این که کودک آنها نیز به این عارضه مبتلا شود بیشتر می‌شود. بیماری‌ها و عارضه‌های مربوط به فک از والدین به کودکان به ارث می‌رسند اما احتمال ابتلا به عارضه آندربایت و جلو بودن فک پایین در این افراد بسیار بیشتر از افرادی است که در خانواده خود این مشکل را نداشته‌اند. با این که عوامل وراثتی علت اولیه جلو بودن فک پایین است اما تنها دلیل نامنظم و ناتراز بودن فک در افراد نیست. یکی دیگر از دلایل اولیه آندربایت یا جلو بودن فک پایین فشار ثابت و مدام بر دندان‌های پایینی است. اگر در طول زمان به دندان‌ها فشار ثابتی اعمال شود به راحتی جابجا می‌شوند به خصوص اگر در سنین جوانی این فشار وارد شود. از عادات معمول و متداول که باعث اعمال فشار زیاد بر دندان‌های پایینی می‌شوند می‌توان به عادت مکیدن انگشت، فشار مداوم زبان و استفاده بیش از اندازه از بطری و پستانک در دوران کودکی اشاره کرد. از آنجا که در این سنین دندان‌ها و فک هنوز به طور کامل رشد نکرده‌اند، ممکن است کودک با اعمال فشار بر دندان‌های پایین خود باعث ابتلا به آندربایت شده و فک پایین او جلوتر بیاید.

عوارض عدم درمان عارضه آندربایت


rtw2

برخلاف اوربایت که نوع خفیف آن نسبتاً شایع است و نیازی نیست که در همه موارد برای درمان آن مداخلات پزشکی صورت گیرد، آندربایت همیشه باید تحت درمان قرار گیرد حتی اگر خیلی شدید نباشد زیرا آندربایت به خودی خود اصلاح نمی‌شود و نیاز به مداخلات درمانی حرفه‌ای دارد. آندربایت می‌تواند باعث ایجاد عوارض فیزیکی و حتی مشکلات روحی و روانی شود و به همین دلایل است که برای داشتن یک زندگی سالم باید آن را درمان کرد. برخی از عوارض شایع ابتلا به آندربایت عبارتند از:

درد

جلو بودن فک پایین باعث اعمال استرس و فشار بر قسمت‌های مختلف بدن شده و در نتیجه موجب سر درد، درد گوش و درد در فک می‌شود. در نهایت ممکن است درد مزمن شده باعث ابتلا به بیماری یا اختلال مفصل تمپروماندیبولار شود.

دندان‌های نامرتب

جلو بودن فک پایین باعث اعمال فشار برد دندان شده و در زمان رشد باعث نامرتب شدن دندان‌ها می‌شود که خود این عارضه هم باعث ایجاد فشار بر قسمت‌های دیگر بدن می‌شود. پوسیدگی و شکستگی دندان، فرسایش و پوسیدگی دندان باعث سایش و از بین رفتن مینای دندان و در نتیجه ضعیف شدن دندان‌ها می‌شود. به همین دلیل احتمال پوسیدگی و شکستگی دندان‌ها در افرادی که به آندربایت مبتلا هستند افزایش می‌یابد.

بیماری‌ها و عفونت‌های لثه

دندان‌های نامرتب و دندان‌های پوسیده می‌توانند زمینه را برای تجمع باکتری‌ها فراهم کرده و منجر به بیماری‌ها و عفونت‌های لثه شوند.

اشکال در جویدن، بلع، تکلم و تنفس

بسته به شدت عارضه آندربایت، جلو بودن فک پایین می‌تواند توانایی فرد را در بلع و جویدن درست و مناسب دچار اشکال کند. همچنین افراد مبتلا به عارضه آندربایت ممکن است نوک زبانی صحبت کرده یا در هنگام تکلم دچار لکنت شوند. همچنین ممکن است این افراد به خصوص در هنگام خواب با مشکلات تنفسی مانند خروپف و آپنه روبرو شوند.

تغییر شکل در صورت

آندربایت و جلو بودن فک پایین می‌تواند چهره فرد مبتلا را به شدت تغییر داده و باعث جلو آمدن چانه شده و آن را بیش‌ازاندازه واقعی بزرگ نشان می‌دهد. فشار بر بدن نیز باعث پیری زودرس در فرد مبتلا می‌شود.

کاهش عزت نفس

درد مزمن، مشکلات هر روزه در هنگام غذا خوردن و صحبت کردن و تغییر شکل چهره می‌تواند تأثیر روحی منفی بر فرد مبتلا گذاشته و باعث کاهش عزت نفس وی شود.

انواع اپن بایت به سه دسته کلی طبقه‌بندی می‌شود:

اپن بایت دندان‌های قدامی- در این شرایط همپوشانی بین دندان‌های جلوی دهان بر روی فک بالا و پایین در هنگام بستن فک ایجاد نمی‌شود.
اپن بایت دندان‌های خلفی- در این شرایط بین دندان‌های عقب دهان بر روی فک بالا و پایین در هنگام بستن دهان تماس ایجاد نمی‌شود.
اوربایت ناقص- در این شرایط دندان‌های قدامی فک پایین با دندان‌های قدامی فک بالا یا بافت نرم داخل دهان در هنگام بستن فک تماس پیدا نمی‌کنند.

درمان


خوشبختانه طیف وسیعی از اقدامات درمانی جراحی و غیر جراحی برای ترمیم عارضه آندربایت وجود دارد و می‌توان این عارضه را با هر شدتی درمان کرد. بهتر است فرانید درمان در سنین کودکی که فک در حال رشد و شکل‌گیری بوده و راحت‌تر می‌توان به آن حالت داد آغاز شود. به هر حال، انجام اقدامات درمانی در بزرگسالی نیز مؤثر خواهد بود.

دو روش معمول و متداول برای اصلاح آندربایت در کودکان وجود دارد:

اکسپندر فک بالا

rtw3rtw4

یکی از روش‌های درمانی استفاده از اکسپندر فک یا وسیع کننده کام است. این قالب پلاستیکی و سیمی به کام دهان وصل شده و فک بالا را وسیع‌تر و گسترده‌تر می‌کند. با اعمال فشار روی فک با بستن متناسب پیچ وسط آن می‌توان دندان‌های بالا را مرتب کرده و به مرور با دندان‌های پایینی در یک تراز قرار داد. به بیمار یک کلید سیمی کوچک داده می‌شود که در سوراخ پیچ رفته و می‌توان به وسیله آن اکسپندر را پهن‌تر و گسترده‌تر کرد.

ماسک کشش معکوس صورت

rtw6rtw5

برای اصلاح آندربایت می‌توان از ترکیبی از روش‌های درمانی استفاده کرد. متخصص ارتودنسی ممکن است به شما استفاده از ماسک کشش معکوس صورت را علاوه بر پالاتال اکسپندر پیشنهاد دهد. ماسک کشش معکوس صورت مانند یک گیره است که باید ۱۲ تا ۱۴ ساعت در روز و در هر جایی استفاده شود. این ماسک به وسیله کش یا وسایل دیگر به پشت فک بالا وصل می‌شود و یک فشار تدریجی به سمت جلو را به فک وارد می‌کند و در نهایت فک بالا روی فک پایین خواهد آمد.

چانه‌بند

rtw7rtw8

یک روش دیگر درمان و اصلاح آندربایت استفاده از چانه‌بند است. با وجود چانه‌بند، رشد فک پایین معکوس و محدود می‌شود. چانه‌بند در زیر چانه و بالای سر بسته می‌شود و طول دوره بهبودی با این روش به شدت عارضه در فرد مبتلا بستگی دارد. معمولاً عارضه آندربایت با این روش در مدت یک سال درمان می‌شود.