مشکلات دندان عقل: پری کورونیت را جدی بگیرید

fr4

پری کورونیت چیست؟


پری کورونیت (pericoronitis) به التهاب لثه اطراف تاج دندان گفته میشود. معمولا پری کورونیت در دندان مولر سوم (دندان عقل) پایینی در شرایطی که بافت لثه روی سطح جونده دندان را پوشانده است، اتفاق می افتد.

پری کورونیت ممکن است حاد یا مزمن باشد. پری کورونیت مزمن زمانی اتفاق می افتد که التهاب خفیف اما طولانی مدت در این ناحیه ایجاد میشود. در پری کورونیت حاد علائم شدیدی بروز میکنند مانند تب، تورم و درد که نشانگر گسترش عفونت هستند.

تفاوت پری کورونیت با پریودنتیت چیست؟


fr2

هر دو وضعیت در واقع التهاب و عفونت بافت لثه هستند اما باید توجه داشته باشید که پری کورونیت با بیماری لثه یا پریودنتیت متفاوت است چرا که پری کورونیت منحصرا در بافتهای اطراف دندان نیمه بیرون زده ایجاد میشود که به علت بیرون نزدن کامل دندان، لثه روی بخشی از دندان را پوشانده است. علت این وضعیت مشابه تشکیل آبسه لثه در پریودنتیت است به این معنی که محبوس شدن ذرات در زیر بافت لثه عامل التهاب و عفونت شده است.

چه عواملی باعث پری کورونیت میشوند؟


علت اصلی پری کورونیت تجمع باکتریهاست. معمولا تنها بخشی از دندان از لثه بیرون زده است و بافت لثه روی قسمتی از دندان را پوشانده است بنابراین باکتریها و ذرات غذا در فاصله بین دندان و لثه محبوس میشوند. به بافت لثه که روی دندان را پوشانده است “اپرکولوم” گفته میشود که به معنای سرپوش است. این وضعیت شامل عفونت فعال همراه با آبسه حاوی چرک است و در صورتی که درمان نشود عفونت آن گسترش پیدا میکند.

عوامل زمینه ساز پری کورونیت چیست؟


پری کورونیت عمدتا در اواسط دهه بیست اتفاق می افتد که دندان عقل رشد کرده اما کامل بیرون نمیزند. عوامل زمینه ساز پری کورونیت عبارتند از وجود بافت اضافی لثه (اُپرکولوم) روی دندان عقل و دسترسی دشوار به دندان عقل برای تمیز کردن و مسواک زدن.

علائم و نشانه های پری کورونیت چیست؟


fr3

علائم پری کورونیت عبارتند از: درد خفیف تا شدید، تورم لثه، حساسیت به لمس، قرمزی بافت لثه، بوی بد نفس، طعم بد در دهان (به خاطر چرک)، دشواری باز کردن فک، دشواری بلع، تورم گره های لنفاوی، تب، کاهش اشتها و احساس ناخوشی.

برای درمان پری کورونیت به چه کسی مراجعه کنیم؟


هر دندانپزشکی میتواند این وضعیت را درمان کند. در شرایطی که جراحی برای درمان لازم باشد یا مورد شدید و پیچیده باشد، جراح دهان یا پریودنتیست میتوانند درمان را انجام دهند. در موارد بسیار نادر که عفونت در بدن گسترش یافته است ممکن است نیاز به خدمات پزشکی اورژانسی وجود داشته باشد.

درمان پری کورونیت چگونه است؟


سه روش درمانی بسته به شدت این وضعیت وجود دارد:

۱- کنترل درد و برطرف کردن عفونت

۲- جراحی جزئی برای برداشتن بافت لثه روی دندان (اُپرکولکتومی)

۳- کشیدن دندان

برای کنترل درد از داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده میشود. اگر مشکل محدود به دندان باشد و عفونت گسترش نیافته باشد این ناحیه تحت بی حسی موضعی قرار گرفته و کاملا تمیز و ضد عفونی میشود. اگر تورم یا تب نیز وجود داشته باشد از داروهای آنتی بیوتیک خوراکی مانند آموکسی سیلین یا اریترومایسین برای از بین بردن باکتریها استفاده میشود.

در شرایطی که وجود دندان مفید است و بهتر است دندان حفظ شود، جراحی کوچکی برای برداشتن بافت لثه روی آن صورت میگیرد. با این کار دسترسی بهتری به دندان وجود داشته و دیگر ذرات بین لثه و دندان گیر نمیکنند. در برخی موارد ممکن است بافت لثه دوباره روی دندان را بپوشاند و مشکل مجددا بازگردد.

کشیدن دندان متداولترین روش درمانی پری کورونیت است چرا که دندان عقل غالبا موقعیت خوبی ندارد و کاملا بیرون نمیزند. این کار باعث میشود احتمال پری کورونیت در آینده نیز برطرف شود.

در موارد نادر علائم به قدری شدید هستند که باید به اورژانس بیمارستان مراجعه شود تا مراقبتهای لازم برای کنترل عفونت انجام شود.

درمانهای خانگی موثر در پری کورونیت


fr1

گاهی اوقات که علائم این وضعیت خفیف هستند، میتوان آن را در خانه بدون آنتی بیوتیک درمان کرد. این ناحیه را با ملایمت با مسواک سر کوچک، تمیز کنید تا جرم و ذرات غذایی که در آنجا تجمع کرده اند خارج شوند. شستشوی دهان با دستگاه شستشو (Oral water irrigator) که آب را با فشار میپاشد، میتواند در خارج کردن ذرات گیر کرده در زیر اُپرکولوم موثر باشد. با آب نمک گرم دهانتان را شستشو دهید تا ناحیه دردناک لثه آرام شود. همچنین از پروکسید هیدروژن رقیق شده میتوانید به عنوان محلول شوینده استفاده کنید تا باکتریها را نابود کند.

در موارد شدید پری کورونیت که درد و تورم تجربه میشود، درمان خانگی توصیه نمیشود و مراقبتهای حرفه ای باید صورت بگیرد.

پیش آگهی و چشم انداز پری کورونیت


 پیش آگهی پری کورونیت معمولا بسیار خوب است. با رسیدگی و درمان به موقع میتوان این وضعیت را کنترل کرده و برطرف نمود. علائم پری کورونیت ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد که این امر بستگی به شدت وضعیت دارد اما با درمان تقریبا ظرف یکی دو هفته بهبود می یابد. اگر علت اصلی عفونت برطرف نشود ممکن است دوباره دچار این بیماری شوید.

عوارض خاصی نیز در این وضعیت ممکن است اتفاق بیفتد. ممکن است عفونت از دهان به سر و گردن گسترش یافته و عارضه جدی به نام آنژین لودویگ ایجاد نماید، اگر چه این رخداد نادر است. آنژین لودویگ بیماری خطرناکی است که ممکن است منجر به انسداد مجاری تنفسی شده و موجب مرگ شود. یکی دیگر از عوارض تهدید کننده جان بیمار گسترش عفونت به خون است.

راههای پیشگیری از پری کورونیت چیست؟


پیشگیری از این وضعیت با معاینات دندانپزشکی منظم و مراقبتهای پیشگیرانه امکان پذیر است. دندانپزشک به تمیز ماندن این ناحیه کمک کرده و مشخص میکند آیا لازم است بافت لثه روی دندان برداشته شود یا خیر. همچنین دندانپزشک میتواند بر فرایند بیرون زدن دندان عقل نظارت کرده و مشخص کند آیا نیازی به کشیدن این دندان وجود دارد یا خیر. کشیدن دندان عقل پیش از بیرون زدن از لثه، میتواند از بروز مشکلاتی از جمله پری کورونیت جلوگیری نماید.