درمان آندربایت (جلوبودن دندان‌ها و فک پایین) با ارتودنسی

rtw1

آندربایت که در اصطلاح پزشکی به آن پروگناتیسم گفته می‌شود به عنوان مال اکلوژن کلاس ۳ طبقه‌بندی می‌شود. در این عارضه، دندان‌ها و فک پایین جلوتر از دندان‌های بالایی قرار دارند. در بایت یا فک معمولی باید دندان‌های بالایی به اندازه کمی روی دندان‌های پایینی را بپوشانند. در آندربایت شدید قضیه متفاوت است. آندربایت شدید به شدت بر عملکرد دندان‌ها و ظاهر صورت فرد تأثیر می‌گذارد. در موارد شدید دو ردیف از دندان‌ها معمولاً هم دیگر را لمس کرده و به مرور زمان فاصله بین آنها بیشتر و بیشتر می‌شود.

علل


متاسفانه بسیاری از موارد آندربایت ارثی است و فک پایین نوزاد از همان بدو تولد جلو است. مردمان آسیا بیش از دیگر اهالی جهان مستعد آندربایتی هستند که با بالا رفتن سن ایجاد می‌شود. دیگر علل آندربایت عبارت است از:

  • تغذیه نامناسب و عادت‌های جویدن اشتباه
  • تنفس از راه دهان از روی عادت یا به دلیل گرفتگی مزمن بینی
  • مکیدن انگشت شست
  • غیرعادی بودن استخوان فک
  • مکیدن طولانی مدت پستانک

در بسیاری از موارد بالا زبان بیمار به فک پایین یا دندان‌های پیشین پایین فشار می‌آورد و باعث می‌شود که فک پایین به مرور زمان جلوتر بیاید.

عوارض عدم درمان عارضه آندربایت


anderbite

برخلاف اوربایت که نوع خفیف آن نسبتاً شایع است و نیازی نیست که در همه موارد برای درمان آن مداخلات پزشکی صورت گیرد، آندربایت همیشه باید تحت درمان قرار گیرد حتی اگر خیلی شدید نباشد زیرا آندربایت به خودی خود اصلاح نمی‌شود و نیاز به مداخلات درمانی حرفه‌ای دارد. آندربایت می‌تواند باعث ایجاد عوارض فیزیکی و حتی مشکلات روحی و روانی شود و به همین دلایل است که برای داشتن یک زندگی سالم باید آن را درمان کرد. برخی از عوارض شایع ابتلا به آندربایت عبارتند از:

دندان‌های نامرتب

جلو بودن فک پایین باعث اعمال فشار برد دندان شده و در زمان رشد باعث نامرتب شدن دندان‌ها می‌شود که خود این عارضه هم باعث ایجاد فشار بر قسمت‌های دیگر بدن می‌شود. پوسیدگی و شکستگی دندان، فرسایش و پوسیدگی دندان باعث سایش و از بین رفتن مینای دندان و در نتیجه ضعیف شدن دندان‌ها می‌شود. به همین دلیل احتمال پوسیدگی و شکستگی دندان‌ها در افرادی که به آندربایت مبتلا هستند افزایش می‌یابد.

بیماری‌ها و عفونت‌های لثه

دندان‌های نامرتب و دندان‌های پوسیده می‌توانند زمینه را برای تجمع باکتری‌ها فراهم کرده و منجر به بیماری‌ها و عفونت‌های لثه شوند.

درد

فک بیرون زده استرس بسیاری به بدن وارد می‌کند و باعث ایجاد شرایط دردناک مانند سردرد، گوش درد، و البته درد در فک می‌شود. این امر می‌تواند در نهایت به یک بیماری مفصلی مزمن دردناک به نام TMJ  منجر شود.

اشکال در جویدن، بلع، تکلم و تنفس

 بسته به شدت آندربایت، بیرون زدگی فک می‌تواند توانایی فرد برای جویدن و بلع مناسب را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین ممکن است افراد مبتلا از نوک زبانی صحبت کردن یا لکنت زبان رنج برده، تنفسشان به خصوص در هنگام خواب تحت تأثیر قرار گیرد و مواردی مانند خروپف و آپنه را در هنگام خواب تجربه کند.

کاهش عزت نفس

درد مزمن، مشکلات هر روزه در هنگام غذا خوردن و صحبت کردن و تغییر شکل چهره می‌تواند تأثیر روحی منفی بر فرد مبتلا گذاشته و باعث کاهش عزت نفس وی شود.

انواع اپن بایت به سه دسته کلی طبقه‌بندی می‌شود:

اپن بایت دندان‌های قدامی- در این شرایط همپوشانی بین دندان‌های جلوی دهان بر روی فک بالا و پایین در هنگام بستن فک ایجاد نمی‌شود.
اپن بایت دندان‌های خلفی- در این شرایط بین دندان‌های عقب دهان بر روی فک بالا و پایین در هنگام بستن دهان تماس ایجاد نمی‌شود.
اوربایت ناقص- در این شرایط دندان‌های قدامی فک پایین با دندان‌های قدامی فک بالا یا بافت نرم داخل دهان در هنگام بستن فک تماس پیدا نمی‌کنند.

تغییر شکل در صورت

آندربایت و جلو بودن فک پایین می‌تواند چهره فرد مبتلا را به شدت تغییر داده و باعث جلو آمدن چانه شده و آن را بیش‌ازاندازه واقعی بزرگ نشان می‌دهد. فشار بر بدن نیز باعث پیری زودرس در فرد مبتلا می‌شود.

درمان


خوشبختانه طیف وسیعی از اقدامات درمانی جراحی و غیر جراحی برای ترمیم عارضه آندربایت وجود دارد و می‌توان این عارضه را با هر شدتی درمان کرد. بهتر است فرانید درمان در سنین کودکی که فک در حال رشد و شکل‌گیری بوده و راحت‌تر می‌توان به آن حالت داد آغاز شود. به هر حال، انجام اقدامات درمانی در بزرگسالی نیز مؤثر خواهد بود.

دو روش معمول و متداول برای اصلاح آندربایت در کودکان وجود دارد:

اکسپندر فک بالا

rtw3

یکی از روش‌های درمانی استفاده از اکسپندر فک یا وسیع کننده کام است. این قالب پلاستیکی و سیمی به کام دهان وصل شده و فک بالا را وسیع‌تر و گسترده‌تر می‌کند. با اعمال فشار روی فک با بستن متناسب پیچ وسط آن می‌توان دندان‌های بالا را مرتب کرده و به مرور با دندان‌های پایینی در یک تراز قرار داد. به بیمار یک کلید سیمی کوچک داده می‌شود که در سوراخ پیچ رفته و می‌توان به وسیله آن اکسپندر را پهن‌تر و گسترده‌تر کرد.

ماسک کشش معکوس صورت

rtw6

برای اصلاح آندربایت می‌توان از ترکیبی از روش‌های درمانی استفاده کرد. متخصص ارتودنسی ممکن است به شما استفاده از ماسک کشش معکوس صورت را علاوه بر پالاتال اکسپندر پیشنهاد دهد. ماسک کشش معکوس صورت مانند یک گیره است که باید ۱۲ تا ۱۴ ساعت در روز و در هر جایی استفاده شود. این ماسک به وسیله کش یا وسایل دیگر به پشت فک بالا وصل می‌شود و یک فشار تدریجی به سمت جلو را به فک وارد می‌کند و در نهایت فک بالا روی فک پایین خواهد آمد.

چانه‌بند

rtw8

چانه‌بند دستگاهی است که دور چانه و بالای سر بسته می‌شود تا از رشد، حرکت و جلو آمدن بیشتر فک پایین جلوگیری کند.