مراقبت‌ ها و بهداشت دهان و دندان در ارتودنسی

moraghebat

حالا که سیم کشی دندان ها انجام شده است، بسیار مهم است که در تمام طول فرایند درمان بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کنید. در این شرایط، ذرات غذا در بریس‌ها، سیم‌ها، کش‌ها و نگه‌دارنده‌ها گیر کرده و پاک کردن پلاک دندانی  تشکیل شده به وسیله نخ کشیدن و مسواک زدن سخت می‌شود. بهترین راه برای جلوگیری از تشکیل پلاک دندان ، پوسیدن دندان‌ها و ابتلا به بیماری‌های لثه، کشیدن نخ و مسواک زدن با دقت است، که بهتر است بعد از هر وعده غذا و میان وعده‌ای انجام شود.

مراقبت از بریس‌های ارتودنسی


ارتودنسی ثابت

مراقبت از ارتودنسی ثابت به دو بخش تقسیم می‌شود: از خوردن غذاهای سخت مانند مغزیجات، آبنبات، نان خشک و هویج خودداری کنید. خوردن این غذاها می‌تواند به بریس‌های شما آسیب بزند، موجب درد دندان شود و درمان شما را به تاخیر بیاندازد. همچنین از خوردن غذاهای شیرین مانند شیرینی، تافی، شکلات، بستنی، نوشابه‌های گازدار و آبمیوه تا جای ممکن خودداری کنید. خوردن این غذاها می‌تواند موجب آسیب‌های دائمی به مینای دندان شما شود. توصیه می‌شود که در حین انجام این درمان ارتودنسی، به طور مرتب از دهانشویه دارای فلوراید استفاده کنید.

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک باید ۲۴ ساعت شبانه‌روز و حتی هنگام غذا خوردن، روی دندان‌های شما باشد. شما نباید غذا‌های چسبناک بخورید و آدامس بجوید. تنها زمانی باید ارتودنسی خود را بردارید که می‌خواهید دندا‌ن‌های خود را بشویید یا ورزش‌های پربرخورد انجام دهید. تنها استثنای این قانون، بریس‌های فانکشنال هستند. شما می‌توانید این بریس‌ها را هنگام غذا خوردن و هنگام نواختن سازهای بادی و در مواردی که صحبت کردن شما به نحو صحیح بسیار ضروری و مهم است، از روی دندان خود بردارید. زمانی که ارتودنسی خود را از روی دندان‌هایتان بر می‌دارید، باید آن را در جعبه‌ی مخصوص قرار دهید تا از گم شدن یا آسیب دیدن آن جلوگیری کنید.

ارتودنسی نامرئی

ارتودنسی نامرئی باید به صورت ۲۴ ساعته استفاده شود، مگر این که بخواهید دندان‌های خود را بشویید یا غذا بخورید. پلاک متحرک (ریتینر) باید شب‌ها استفاده شود. این پلاک‌ها را باید به آرامی از دهان دربیاورید و هنگام درآوردن انگشتان خود را دو طرف آن قرار دهید تا پلاک به آسانی و بدون هیچ صدمه‌ای از دهان خارج شود. توصیه اکید می‌کنیم که زمانی که بریس‌های خود را از دهانتان خارج می‌کنید، آن‌ها را درون جعبه قرار دهید تا آسیب نبینند. بریس‌های خود را باید با آب گرم و با کمک دست بشویید.

مسواک زدن

moraghebat4

رعایت بهداشت دهان و دندان کودکان و افراد بزرگسال در طول درمان ارتودنسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای مسواک زدن در این زمان از مسواک نرم استفاده کنید و مقدار کمی از خمیردندان حاوی فلوراید روی آن بزنید. زمانی که دندان خود را مسواک می‌زنید، مسواک را به صورت حرکات دایره‌ای کوچک حرکت دهید تا بتوانید به تکه‌های بسیار ریز غذا که بین دندان‌ها و زیر لثه‌ها قرار دارند، دسترسی پیدا کنید. به مسواک خود کمی زاویه دهید و به آرامی آن را حرکت دهید و دقت کنید که تمامی نواحی مختلف دندان‌ها، بین دندان‌ها، اطراف بریس‌ها و خطوط لثه‌ای را بشویید. شستن کامل و صحیح دندان‌ها چند دقیقه ای وقت می‌برد. مسواک زدن را می‌توانید از دندان‌های پایین شروع کنید و سپس دندان‌های بالایی، سطح بالایی دندان‌ها و سطح داخلی دندان‌ها را بشویید . در نهایت روی زبان و سقف دهان را نیز بشویید.

خصوصا در هنگام انجام درمان ارتودنسی، دندان‌های خود را حداقل دو یا سه بار در روز بشویید تا از تجمع تکه‌های غذا در بین دندان‌ها و بریس‌ها جلوگیری کنید. سعی کنید در این زمان‌ها دندان‌های خود را بشویید:

  • بعد از صبحانه
  • بعد از ناهار
  • قبل از خواب

در حین انجام درمان ارتودنسی لازم است که در فواصل زمانی کوتاه‌تری نسبت به قبل، مسواک خود را تعویض کنید. به محض این که سر مسواک شما شروع به فرسایش یافتن کردن آن را تعویض کنید. در صورتی که سر دندانه‌های مسواک فرسوده باشد به قسمت‌های زیر بریس دیگر دسترسی ندارد و این قسمت‌ها را به خوبی نمی‌شوید. خمیردندان را هرگز قورت ندهید و بعد از مسواک زدن دهان خود به طور کامل بشویید. بسیار مهم است که در حین انجام درمان ارتودنسی هر روز دندان‌های خود را نخ دندان بکشید و از دهانشویه‌ی حاوی فلوراید استفاده کنید.

کشیدن نخ دندان

moraghebat5

به منظور مراقبت از دندان و دسترسی پیدا کردن به نقاطی که مسواک به آن دسترسی ندارد باید از نخ دندان استفاده کنید تا تمامی تکه‌های باقی‌مانده از غذا را بشویید. کشیدن نخ دندان زمان بیشتری می‌برد و در این مورد باید کمی صبور باشید اما به یاد داشته باشید که این موضوع برای حفظ سلامت دندان‌های شما بسیار مهم است. برای کشیدن نخ دندان در زیر بریس‌های ارتودنسی، از نخ دندان چندبار مصرف همراه سوزن مخصوص ارتودنسی، استفاده کنید. مقدار کمی از نخ دندان را از زیر سیم ارتودنسی به فضای داخل بین بریس‌ها بفرستید و سپس نخ دندان را روی قسمت جلویی دندان‌ها، به سمت بالا و پایین حرکت دهید. زمانی که دندان‌ها تمیز می‌شوند می‌توانید این حالت را حس کنید و صدای کشیده شدن نخ دندان روی سطح تمیز دندان‌ها را بشنوید. در هنگام کشیدن نخ دندان در اطراف بریس‌ها دقت کنید و فشار زیادی به بریس وارد نکنید و یا با نخ دندان، سیم ارتودنسی را نکشید. زمانی که بین سیم‌ها و بریس‌های ارتودنسی را تمیز کردید، بین دندان‌ها را نیز نخ دندان بکشید. اگر ار سوزن مخصوص نخ دندان ارتودنسی استفاده نمی‌کنید، می‌توانید مقدار کمی از نخ دندان را بکشید و نخ دندان را روی هم بیاورید و آ ن را کمی بین انگشتانتان بچرخانید تا به هم وصل شوند و سپس آن را از بین بریس‌ها رد کنید و مانند قبل نخ دندان بکشید. به تدریج که نخ دندان می‌کشید، نخ بیشتری را از دور انگشتان خود بازکنید تا از قسمت‌های تمیز نخ دندان استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که پشت تمامی دندان‌های عقب را نیز نخ دندان بکشید.

زمانی که در ابتدا شروع به کشیدن نخ دندان در اطراف بریس‌ها می‌کنید ممکن است لثه‌های شما کمی خون بیاید. این خونریزی به خودی خود برطرف می‌شود اما در صورتی که خونریزی بعد از چند دقیقه متوقف نشد، در جلسه بعدی که به دندانپزشک مراجعه می‌کنید حتما این موضوع را با او در میان بگذارید.

شستن دهان با یک دهان‌شویه آنتی‌باکتریال

توصیه می‌کنیم برای کاهش التهاب لثه‌ها و گونه‌هایتان، دهانتان را با دهان‌شویه گندزدای پیراکسید هیدروژن (آب اکسیژنه) بشویید. این دهان‌شویه به جلوگیری از عفونت و کاهش ناراحتی ناشی از نصب بریس و بهداشت ارتودنسی کمک می‌کند. کافی است دو قاشق چایخوری از محلول پیراکسید هیدروژن را به مدت یک دقیقه در دهانتان نگه‌دارید و سپس آن را بیرون بریزد. می‌توانید تا چهار بار در روز، پس از مسواک زدن، از این محلول استفاده کنید. دهان‌شویه پراکسید هیدروژن همانند پراکسیدی که برای خراش‌های روی پوست استفاده می‌شود می‌تواند به التیام برخی زخم‌ها و دردهای دهانتان نیز کمک کند. می‌توان از آن برای ناراحتی و درد ناشی از نصب بریس یا زخم‌های کوچک توی دهان، گاز گرفتن گونه در داخل دهان و سایر آسیب‌دیدگی‌های جزئی لثه استفاده کرد.

رفع مشکلات وسایل ارتودنسی


حتی اگر به بهترین نحو نیز از دندان‌ها و بریس‌های ارتودنسی خود مراقبت کنید، باز هم ممکن است یکی از بریس‌های شما بشکند یا با مشکلی مواجه شود. این که در صورت بروز مشکل چه کاری باید انجام دهید، به این بستگی دارد که دقیقا چه مشکلی پیش آمده و شدت آسیب به وسایل ارتودنسی یا دندان شما چقدر است. در صورتی که در هنگام انجام بازی به دهان شما ضربه وارد شد و دندان شما شکست، لازم است که فورا به دندانپزشک مراجعه کنید.

همچنین در صورتی که یکی از بریس‌های ارتودنسی شما از جای خود کنده شد و یا سیم ارتودنسی شما شل شد و رها شد لازم است که به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کنید تا این مشکل را برطرف کند. در صورتی که سیم ارتودنسی شل شد بسیار مواظب باشید که سیم را به طور غیر ارادی قورت ندهید یا وارد راه هوایی شما نشود. شما می‌توانید با موم مخصوص ارتودنسی (که پزشکتان به شما داده) به صورت موقت بریس را سرجای خود نگه دارید و یا قسمت‌های تیز بریس یا سیم که در دهانتان فرو می‌رود را پوشش دهید. اگر یکی از کش‌های لاستیکی دور بریس، خود بریس یا یکی از وسایل ارتودنسی از جای خود کنده شد، سریعا با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید و یک وقت ویزیت برای مراجعه به او تعیین کنید تا این مشکل را فورا برطرف کنید. داشتن بریس روی دندان‌ها به این معناست که همیشه باید مراقبت بیشتری از دهان و دندان‌های خود بکنید و مطمئن باشید که نتایج این تلاش‌ها، نهایتا ارزشش را دارد. بیشترین سعی خود را بکنید تا برای نتایج نهایی درمان ارتودنسی و داتن لبندی زیبا، خودتان را آماده کنید.

 مشکلات احتمالی


چند هفته‌ی ابتدایی درمان زمانی است که احتمال بروز برخی مشکلات از هر زمان دیگری بیشتر است. این موضوع کاملا طبیعی است چرا که کمی طول می‌کشد که شما به داشتن بریس‌های ارتودنسی عادت کنید.

ممکن است با مشکلاتی مانند افتادن براکت‌ها، بیرون زدن سیم ارتودنسی از براکت‌ها، گیر کردن بافت داخل دهان بین سیم‌ها و مشکلات دیگر روبه رو شوید. در ادامه به برخی از این مشکلات و راه حل آن اشاره شده است:

  1. شل شدن براکت: در صورتی که ایجاد درد یا ناراحتی می‌کند آن را با موم بپوشانید.
  2. بلند بودن سیم: آن را با موم بپوشانید و در صورتی که در دهان شما فرو می‌رود و ایجاد ناراحتی کرده است، آن را با ناخن گیر یا قیچی ببرید.
  3. پاره شدن سیم بین بریس‌ها: دو سر سیم را بیرون بکشید (اگر سیم به اندازه کافی نازک است)
  4. بیرون زدن سیم از انتهای بریس‌ها: سعی کنید آن را هل دهید تا سر جای خود بازگردد و سپس آن را با موم بپوشانید. البته در حالت مطلوب با حرکت کردن دندان‌ها کمی از سر سیم ارتودنسی بیرون می‌زند اما اگر میزان بیرون‌زدگی سیم زیاد باشد و سیم خیلی راحت از جای خود بیرون می‌زند لازم است موضوع را به دندانپزشک خود اطلاع دهید تا از سیم ضخیم‌تری استفاده کند.

بروز درد یا برخی از مشکلات شده در ابتدای روند درمان، به ندرت موجب طولامی شدن مدت زمان درمان می‌شود. اما در صورتی که به خوبی از دندان‌ها و بریس‌های خود مراقبت نکنید و مرتبا این اتفاق تکرار شود، با ایجاد وقفه‌های متوالی در درمان، طول درمان شما بیشتر می‌شود خصوصا اگر دندانپزشک مجبور باشد که از سیم‌های نازک‌تر برای ارتودنسی استفاده کند.