کراس بایت (داخل‌تر بودن دندانهای بالا نسبت به فک پایین)

کراس1

امروزه نامرتب بودن دندان‌ها یا مال اکلوژن یک عارضه شایع در میان بسیاری از مردم است. این عارضه باعث کاهش اعتماد به نفس فرد شده و تعاملات اجتماعی وی را محدود می‌کند. نامرتب بودن دندان‌ها انواع مختلفی دارد که یکی از شایع‌ترین آنها کراس بایت است. طبق تعریف، کراس بایت نوعی نامرتب بودن دندان‌ها است که در آن دندان‌ها به صورت قرینه بالایی یا پایین خود قرار نگرفته‌اند. دلایل ایجادکراس بایت زمانی اتفاق می‌افتد که دندان‌ها در فک بالا یا پایین در حالی که دهان بسته است به درستی روی هم قرار نگرفته و جفت نشده‌اند،در نتیجه دندان‌های بالا نسبت به فک پایین داخل‌تر قرار می‌گیرند. روش‌های متعددی برای درمان کراس بایت وجود دارد مانند سیم‌کشی دندان‌ها و ارتودنسی ثابت یا متحرک. متخصص ارتودنسی بر اساس نوع و شدت این عارضه، درمان مناسب را برای شما انتخاب می‌کند.

کراس بایت اختلالی پیچیده است که آسیب فراوانی به سلامت دهان و دندان‌های بیمار وارد می‌کند. با درمان کراس بایت، به ویژه زمانی که بیمار سن کمی دارد، می‌توان از بروز این مشکلات جلوگیری کرد. متخصصین ارتودنسی در کلینیک دکتر قریشی می‌توانند بهترین روش‌های درمانی را برای شما برنامه‌ریزی و اجرا کنند. جهت رزرو وقت ملاقات با شماره ۲۲۰۷۳۷۸۵۲۲۰۶۸۶۴۶ تماس حاصل فرمایید.

انواع کراس بایت


kerasbite1

کراس بایت در دسته‌های زیر طبقه‌بندی می‌شود:

  • کراس بایت دندانی که در آن دندان‌ها به سمت زبان یا دهان کج شده‌اند.
  • اسکلتی: ناشی از اختلاف سایز و محل فک‌های نسبت به همدیگر است. این اختلاف می‌تواند در فک بالا، فک پایین یا هر دو فک ایجاد شود.
  • عملکردی: این عارضه نتیجه تداخل اوکلوزال است که باعث می‌شود تا فک به گونه‌ای جابجا شود که حداکثر جفت‌شدگی حاصل شود. انحراف در خط میانی بالا و پایین در فک‌ها یک شاخص مناسب برای تعیین کراس بایت عملکردی است.
  • جلویی یا قدامی: که در قسمت جلوی دهان ایجاد می‌شود. آندربایت با کراس بایت در این عارضه به گونه‌ای است که دندان‌های جلوی پایینی جلوتر از دندان‌های بالایی جلویی قرار می‌گیرند.
  • خلفی: در قسمت عقب دهان ایجاد می‌شود.
  • یک طرفه: در یک طرف دهان ایجاد می‌شود.
  • دو طرفه: در هر دو طرف دهان ایجاد می‌شود.

عوامل ایجاد کراس بایت


کراس بایت ممکن است ارثی، عملکردی یا به دلیل عوامل محیطی ایجاد شود. عوامل محیطی که باعث ایجاد کراس بایت می‌شوند عبارتند از، تنفس از طریق دهان و مکیدن طولانی مدت شست یا پستانک. از آنجا که فک کودکان در حال رشد است این عوامل محیطی تأثیر بیشتری بر دندان‌های آنها می‌گذارد. زمانی کراس بایت عملکردی شکل می‌گیرد که فک به میزان زیادی جابجا شده باشد و باعث نامرتب شدن دندان‌ها شده باشد.

عوارض جانبی


اختلالات مفصل تمپروماندیبولار

نامرتب بودن دندان‌ها می‌تواند باعث افزایش فشار بر روی یک یا چند مفصل از مفاصل تمپروماندیبولار (مفصل فکی- گیجگاهی TMD) شده و موجب ایجاد اختلالات مفصل تمپرومانیبولار شود. این اختلالات با درد مفاصل و عضلات مربوط به جویدن همراه است.

اختلالات گفتاری

افراد مبتلا به کراس بایت ممکن است در ادای برخی کلمات و اصوات دچار مشکل باشند.

تحلیل لثه

کراس بایت شدید ممکن است باعث فشار آوردن دندان‌ها بر لثه در فک مقابل شود. این فشار دائمی باعث می‌شود که لثه‌ها تحلیل داشته باشند.

خرابی مینای دندان

خرابی مینای دندان از دیگر عوارض کراس بایت است؛ زمانی که دندان‌ها به درستی روی هم قرار نگیرند ممکن است مینای دندان‌ها از بین برود.

درمان کراس بایت


kerasbite2

در صورتی که این عارضه تحت درمان قرار نگیرد ممکن است یک فک در محل نادرست بیشتر رشد کرده و حتی باعث ایجاد مشکل در مفاصل فک شود. این مشکلات در برخی موارد ممکن است باعث بروز مشکلات تنفسی، اختلالات جویدن و اختلالات بلع شود. به همین دلیل توصیه می‌شود که هر چه سریع‌تر اقدامات درمانی انجام شود و بهتر است که این اقدامات قبل از رشد کامل استخوان‌های صورت که معمولاً تا ۱۶ سالگی در زنان و تا ۱۹ سالگی در مردان ادامه می‌یابد انجام شود.

تشخیص زودهنگام کراس بایت در کودکان احتمال موفقیت اقدامات درمانی را افزایش می‌دهد و ممکن است نیاز به عمل‌های جراحی را از بین ببرد. پس از تشخیص کراس بایت، متخصص ارتودنسی باید علت ایجاد این عارضه را مشخص کرده و با در نظر گرفتن سن و عوامل مختلف محیطی، اقدامات متناسب درمانی را برنامه‌ریزی کند.

 استفاده از بریس‌ها

kerasbite4

سیم‌کشی دندان‌ها می‌تواند به طور مؤثری کراس بایتی که شامل اختلالات اسکلتی نباشد را تحت درمان قرار داده و در برخی موارد پس از انجام درمان‌های مربوط به سر و صورت برای دست‌یابی به نتایج مطلوب‌تر انجام می‌شود. بریس ها انواع مختلفی دارند مانند بریس‌های فلزی و بریس‌های نامرئی.

وسیع کننده کام (اکسپندر)

kras3

اکسپندر کام دستگاهی ثابت است که روی دندان‌های ردیف بالا قرارمی‌گیرد. با استفاده از یک کلید ویژه، بیمار می‌تواند به راحتی و به تدریج عرض وسیع کننده را بر اساس آن چه تجویز شده است بیشتر کند. با گذشت زمان، دستگاه فک بالایی بیمار را گسترش می‌دهد به طوری که دندان‌های پایین‌تر به گونه‌ای مناسب در داخل دندان‌های ردیف بالا برای ایجاد یک بایت مناسب قرار می‌گیرند. عریض‌تر شدن کام طی چند هفته تا یک ماه طول می‌کشد. هنگامی که عریض شدن کام به درستی انجام گرفت، اکسپاندر برای کمک به تثبیت دندان‌ها و استخوان‌ها در موقعیت جدید خود همچنان باقی می‌ماند. در صورت نیاز به گسترش دندان‌ها برای بازه‌ی زمانی بیشتر، تجهیزات متحرک در طولانی مدت می‌توانند استفاده شوند. متخصص ارتودنسی تصمیم خواهد گرفت که کدام یک از تجهیزات برای درمان مشکل خاص شما می‌تواند مناسب باشد.

 هدگیر

kerasbite5

هدگیرها روی سر و صورت قرار داده می‌شوند و به وسیله سیم‌هایی به دندان‌ها وصل می‌شوند. فشار ناشی از هدگیر که بر دندان‌ها و فک‌ها وارد می‌آید باعث افزایش یا کاهش سرعت رشد فک به مرور زمان می‌شود و به همین دلیل در کودکان و نوجوانان از اثربخشی بیشتری برخوردار است.

ضربه‌گیر (محافظ)

kerasbite6

این ابزار هم برای فک بالا و هم برای فک پایین به کار برده می‌شود اما غالباً برای فک پایین کاربرد دارد. این ضربه‌گیرها از سیم‌های مدرجی ساخته شده‌اند که در لوله‌های یکپارچه یا جوش داده شده در یک طرف دندان‌های آسیای اول قرار داده شده‌اند. ضربه‌گیرهای لب ممکن است از نوع متحرک یا ثابت‌ باشند.

فرایندی که هر ضربه‌گیر لب برای جابجا کردن دندان‌ها به کار می‌گیرد منحصربه‌فرد است. با استفاده از محافظ لب و دهان، بین لب‌ها و گونه‌ها فاصله ایجاد می‌شود و تغییرات عضلات متعادل‌کننده به سمت بقیه دندان‌ها حرکت می‌کند و نیروی ناشی از عضله بوکسیناتور یا شیپوری که فشار زبان را افزایش می‌دهد کاهش یافته و در نتیجه دندان جابجا می‌شود.

بهداشت دهان و دندان در خلال دوره درمان


مراقبت از دهان و دندان در هنگام درمان‌های ارتودنسی دندان شامل پیشگیری از تجمع باکتری‌ها و پلاک‌ها است. باکتری‌ها باعث فاسدشدن دندان در نواحی که مسواک زدن آنها دشوار است مانند اطراف بریس‌ها می‌شود. از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های شیرین و چسبنده خودداری کرده و دهان خود را با دهان‌شویه بشورید تا باقیمانده غذاها و باکتری‌های مخرب از لابه‌لای دندان‌ها پاک شوند.