تغذیه مناسب در ارتودنسی

to01

برای این‌که درمان ارتودنسی با موفقیت توام باشد باید از بریس‌ها در حین ارتودنسی به‌خوبی مراقبت کرد. مراقبت‌های بعد از ارتودنسی از نکاتی است که بسیار حائز اهمیت است. درصورت عدم رعایت نظافت و مسواک روزانه، نه‌تنها بریس‌ها ظاهر نازیبایی در دهان خواهند داشت بلکه تجمع جرم‌ها موجب تولید اسیدی می شوند که باعث التهاب لثه و یا پوسیدگی دندان‌ها می‌گردد. تغذیه دوران ارتودنسی با روزهای معمول متفاوت بوده و نیاز به تغییر دارد.

مصرف برخی از غذاها موجب آسیب ابزار ارتودنسی و همچنین افزایش خطر بیماری‌های دندانی می‌گردد. هدف متخصص ارتودنسی این است که با به حداقل رساندن احتمال اختلالاتی چون شکستن ابزار ارتودنسی و همچنین کاهش عوارض جانبی ناشی از مصرف غذاهای نامناسب در دوران درمان به اهداف مطلوب خود برسد. به‌خاطر داشته باشید که ارتودنسی در محیط دهانی سالم و افرادی که بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت می‌کنند بهتر نتیجه می‌دهد. پس سعی کنید در دوران درمان، رژیم غذایی سالم داشته باشید.

غذاهایی که نباید مصرف کرد


آن‌چه باید بخورید و آن‌چه که نباید بخورید مستقیما بر وضعیت دندان‌های شما در دوران ارتودنسی تاثیر می‌گذارد. در این قسمت به معرفی خوراکی‌های غیرمجاز در طول ارتودنسی و همچنین برخی خوراکی‌هایی که با رعایت دقت لازم می‌توان از مصرف آن‌ها لذت برد می‌پردازیم.

خوراکی‌های سفت

غذاهایی مضر در ارتودنسی ازجمله غذاهای سخت و شیرینی‌ها از هر نوعی که باشند می‌توانند باعث آسیب‌دیدگی بریس­ها و خم شدن سیم‌ها شوند و سمنت‌های زیر باندها یا براکت های کوچک و لوله‌های متصل به آن‌ها را بشکنند. برخی از این غذاهای سخت عبارتند از:

سیب کامل
هویج
نان باگت
شکلات
آبنبات
شیرینی‌های حاوی مغزیجات
شیرینی
تکه‌های یخ
آجیل
ذرت بوداده
ذرت
جویدن گوشت از استخوان
چیپس ذرت
چیپس
استخوان‌ها
بیسکویت سخت
نان پیتزا
نان سفت

to3

  • آب ‌نبات‌های چوبی
  • یخ
  • آجیل
  • نان خشک
  • ذرت با چوب
  • میوه‌های سفتی چون سیب و هویج ( البته اگر خرد شوند اشکالی ندارد)
  • نان پیتزای ترد

غذاهای چسبناک

غذاهای چسبناک می‌توانند به دندان‌ها و بریس‌ها چبسیده و موجب کنده‌شدن آن‌ها شوند.

نکاتی درخصوص مصرف غذاهای چسبناک:

۱- اگر آب نبات دوست دارید بهتر است به‌جای جویدن آن ها را میک بزنید. بعد از خوردن آب نبات فراموش نکنید دهان خود را با آب بشویید تا شهد آب نبات از روی دندان‌ها شما پاک شود.
۲- از جویدن آدامس اجتناب کنید چراکه آدامس به‌راحتی به بریس‌ها چسبیده و به‌سختی جدا می‌شود. آدامس موجب شل شدن وایرها و براکت‌ها می‌شود.
نمونه خوردنی‌های چسبناک که نباید مصرف کرد:

 

  • آدامس (بدون قند یا معمولی)
  • آب نبات
  • پاستیل
  • تافی
  • کارامل
  • آب نبات‌های میوه‌ای خرسی

خوراکی‌های خیلی شیرین

 

خوراکی‌هایی که حاوی شیرینی زیاد هستند اگر به‌مدت ۲۰ دقیقه و یا بیشتر مصرف شوند با تشکیل جرم روی دندان‌ها موجب تولید اسید شده و در نهایت به مینای دندان آسیب می‌رسانند. این امر به‌مرور زمان باعث ایجاد لکه‌های سفید در اطراف بریس‌ها و مینای دندان و درنهایت پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

سعی کنید کربوهیدرات و سایر خوراکی‌های شیرین را درطول وعده‌غذایی خود مصرف کنید چراکه در این هنگام دهان بزاق بیشتری تولید کرده و اسید را خنثی می‌کند. این امراز طرفی موجب پاک‌سازی دهان از ذرات غذایی می‌شود. درصورت امکان بلافاصله بعد از خوردن چنین خوراکی‌هایی دندان‌های خود را مسواک بزنید درغیر این‌صورت دهان خود را با آب بشویید. از خوردن تنقلات حاوی شکر زیاد در طول روز اجتناب کنید.

در دوران ارتودنسی چه غذاهایی بخوریم؟


 

انواع مختلف خوراکی‌های خوشمزه وجود دارد که در دوران ارتودنسی می‌توانید بدون هیچ مشکل و با لذت مصرف کنید. بهترین خوراکی‌هایی که می توان با وجود سیم‌کشی دندان‌ها مصرف کرد عبارتند از:

  • ماست
  • سوپ
  • پنیر
  • پاستا
  • پوره سیب‌زمینی

به علاوه بستنی، موز و پن کیک نیز از دیگر غذاهایی است که در زمان ارتودنسی می توانید مصرف کنید. غذاهای کامل دیگری هم وجود دارد که می توان در طول دوره درمان ارتودنسی نیز از آنها کرد. لیست غذاهای موردعلاقه‌ و بدون خطر شامل:

  • لازانیا: لازانیا یک غذای عالی، کامل، خوشمزه و درعین حال نرم و بی‌خطر برای بریس‌ها است.
  • مرغ و سبزیجات کبابی: مرغ و گوشت بدون استخوان هیچ آسیبی به ارتودنسی وارد نمی‌کند. بهتر است مرغ را در کنار سبزیجاتی چون کلم بروکلی مصرف کنید. (کلم بروکلی به پاکسازی باقی‌مانده ذرات غذایی بین بریس‌ها کمک می‌کند.)
  • سوپ رشته‌فرنگی با مرغ: سوپ رشته‌فرنگی با مرغ یک وعده غدایی کامل و خوشمزه است و مصرف آن هیچ آسیبی به بریس‌ها وارد نمی‌کند.

دقت درمصرف غذاها و خوراکی‌ها در دوران ارتودنسی ازاهمیت فراوانی برخوردار است. برخی از غذاها و خوراکی‌ها به بریس‌ها آسیب وارد کرده و درنتیجه درمان را طولانی تر می‌کنند. با تمام این‌ حرف‌ها غذاهای دیگری هم وجود دارند که نه تنها مغذی و خوشمزه هستند بلکه هیچ آسیبی هم به بریس‌ها وارد نمی‌کنند.

راهنمایی نکات مفید


همواره در این رابطه به افراد توصیه می‌شود غذای خود را به دقت بجوند، به مقدار مناسب غذا در دهان خود بگذارند و پس از مصرف غذا مسواک بزنند. سایر توصیه‌های مفید در مورد تغذیه در ارتودنسی به شرح زیر هستند:

میوه‌های سفت مثل سیب را به بخش‌های کوچک تکه کرده و آن را به صورت غوطه ور در ماست یا کرم شکلات مصرف کنید
تکه‌های کوچک سیب را با کره بادام زمینی مصرف کنید.
از پنیر و بیسکویت نرم استفاده کنید
تکه‌های نان یا سبزیجات خام را با قرار دادن آنها در آب نرم کنید تا به این ترتیب جویدن و بلعیدن آنها ساده شود
میوه‌های نرم مثل توت فرنگی، کیوی، موز، پرتقال، یا نارنگی مصرف نمایید
ماست چرب بدون شکر مصرف کنید
با کمی خلاقیت، برنامه ریزی و اشتیاق می‌توانید تغییرات شگرف در رژیم غذایی خود ایجاد کنید. به این ترتیب استفاده از یک رژیم غذایی مناسب و خوشمزه در طول درمان ارتودنسی برای شما ساده خواهد بود.

در اکثر مواقع در طول درمان ارتودنسی شما می‌توانید غذاهای مورد علاقه خود را مصرف کنید، اما مسواک زدن و نخ دندان کشیدن پس از هر بار صرف غذا در زمان انجام ارتودنسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مشخص است که انجام این کار در صورت استفاده از ابزارهای ارتودنسی متحرک همچون بریس های نامرئی ساده می‌باشد. با این وجود صرف نظر از روش ارتودنسی انتخاب شده، رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان برای بیمار جهت دستیابی به بهترین نتایج درمانی ممکن لازم و ضروری است.

مراقبت از بریس‌ها بعد از خوردن


بعد از سیم‌کشی دندان‌ها رعایت بهداشت دهان و دندان و همچنین رژیم غذایی بیش‌تر از قبل اهمیت پیدا می‌کند. در طول ارتودنسی، ذرات غذایی می توانند به راحتی بین بریس‌ها، وایرها، باند و ریتینرها گیر کنند. مسواک‌زدن و پاک‌کردن جرم در دوره ارتودنسی معمولا سخت است. مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان خصوصا بعد از وعده‌های غذایی و تنقلات بهترین راه پیشگیری از جرم، پوسیدگی دندان و بیماری لثه است.

مسواک زدن

دندان و ابزار ارتودنسی باید بعد از هر وعده غذایی و قبل از خواب و با خمیردندان حاوی فلوراید با دقت و به‌آرامی مسواک شوند. توصیه می‌شود در طول ارتودنسی از مسواک‌های مخصوص بین‌دندانی استفاده کنید. این مسواک‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که بهترازمسواک‌های معمولی می‌توانند فضای زیر وایرها را تمیز‌کنند.

نخ‌دندان

استفاده از نخ دندان ۲ بار در طول روز و یا بعد از هر وعده غذایی کمک می‌کند تا فاصله بین دندان‌ها و یا جاهایی را که نمی‌توان مسواک زد به‌خوبی تمیز کرد. توصیه می شود از نخ‌دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید چراکه این نخ‌ها به‌راحتی و بدون آسیب بین براکت‌ها و بریس‌ها حرکت می‌کنند.
همانطور که قبلا اشاره کردیم بهتر است در دوره ارتودنسی ۲ بار در طول روز از نخ‌دندان استفاده کنید. نخ دندان ترجیحا بعد از نهار و قبل از خواب مانع بروز بیماری لثه و پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.