درمان کجی و انحراف فک با ارتودنسی و جراحی

 انحراف فک می‌تواند باعث ایجاد مشکلات دهانی بسیاری شود. شما ممکن است انحراف فک را با نام‌‌های دیگر آن، از جمله شلوغی دندان‌ها، کراس بایت، اوربایت، آندربایت و اپن بایت، تشخیص دهید. در یک دهان ایده‌آل، دندان‌های شما به راحتی سر جای خود قرار می‌گیرند. هیچ شلوغی یا مشکلات مربوط به فضای بین دندان‌ها وجود نخواهد داشت. علاوه بر این، دندان‌های فک بالا، دقیقا با دندان‌های فک پایین هم‌پوشانی دارند، بنابراین دندان‌های آسیاب به شکل دقیق مستقیما به شیارهای دندان‌های آسیاب بالا و یا پایین متصل می‌شوند. هیچ یک از دندان‌های شما نباید دچار چرخش یا پیچ خوردگی باشد زیرا این ناهماهنگی، دندان‌های شما را از انجام وظایف حیاتی خود بازمی‌دارد.

وقتی یک متخصص ارتودنسی معاینه‌ای انجام می‌دهد، عوامل مختلفی در خارج و داخل دهان را مشاهده می‌کنند. متخصصین ارتودنسی اکلوژن بیمار را عمدتا به سه نوع تقسیم‌بندی می‌کنند و سپس بهترین درمان را توصیه می‌نماید.

دلایل


جابجایی،انحراف، عقب و جلو بودن فک در اکثر موارد ارثی است. گاهی در اثر تفاوت بین اندازه فک بالا و پایین یا بین فک و دندان به‌ هم فشردگی دندان‌ها مشاهده می‌شود یا الگوی جفت شدن دندان‌ها ناهنجار و غیرطبیعی می‌شود.

دیگر علل جابجایی،انحراف، عقب و جلو بودن فک عبارت‌اند از:

• عادت‌های دوران کودکی مانند مکیدن انگشت شست، زبان زدن دندان، مکیدن پستانک پس از ۳ سالگی و استفاده طولانی مدت از شیشه شیر.
• دندان اضافی، افتادن دندان، دندان نهفته یا غیرطبیعی بودن شکل دندان‌ها
• پر کردن دندان‌ یا تاج دندان به شیوه‌ای نامناسب
• جا‌به‌جا شدن فک در اثر شکستگی در سانحه‌های شدید
• تومورهای دهان و فک

بدشکلی و ناهنجاری های فک مانند انحراف،جابجایی و جلو و عقب بودن فک به عارضه‌های غیرطبیعی گوناگون در ناحیه فک اشاره دارد. این عارضه‌ها را در صورت ملایم بودن معمولاً می‌توان با مداخله‌های دندانپزشکی و ارتودنسی اصلاح کرد. اما برطرف کردن ناهنجاری‌های شدیدتر نیاز به انجام عمل جراحی توسط جراحی مجرب دارد. مشکلات جدی‌تر ارثی و مادرزادی هستند یا در اثر بروز سانحه پیش می‌آیند. بخشی از فک غالباً اندازه‌ای غیرطبیعی دارد و چهره فرد به همین دلیل ناخوشایند به نظر می‌رسد؛ به علاوه جابجایی،انحراف، عقب و جلو بودن فک و عدم درمان جلو بودن فک بالا در گفتار، خوردن، جویدن، لبخند زدن و نفس کشیدن اختلال ایجاد می‌کند.

دسته‌بندی مال اکلوژن


مال اکلوژن بسته به موقعیت نسبی اولین دندان آسیاب بالایی طبقه‌بندی می‌شود. برای داشتن نظم دندانی کامل، نوک تیز اولین دندان آسیاب بالایی باید در شیار اولین دندان آسیاب پایینی قرار بگیرد. تمام دندان‌های دیگر نیز باید در خط جفت شدگی قرار بگیرند. مال اکلوژن به سه دسته تقسیم می‌شود.

مال اکلوژن نوع ۱

kajienheraf2

این شایع‌ترین نوع مال اکلوژن است که در آن دندان‌های بالایی با دندان‌های پایینی هم‌پوشانی می‌کنند. اگرچه بایت (نیش) طبیعی است. نوک تیز اولین دندان آسیاب بالایی در شیار اولین دندان آسیاب پایینی قرار دارد. با این وجود ممکن است فاصله، شلوغی بیش از حد، درآمدن دندان‌ها به صورت جلوتر یا عقب تر نسبت به دندان‌های دیگر وجود داشته باشد.

مال اکلوژن نوع ۲

kajienheraf4

این نوع مال اکلوژن به عقب رفتن آرواره یا اوربایت نیز شناخته می‌شود. دندان‌ها و فک بالایی به سختی با دندان‌ها فک پایینی هم‌پوشانی دارند و دندان‌های آسیاب بالایی بسیار جلوتر از دندان‌های پایین هستند. در این نوع مال اکلوژن، دندان‌های جلویی پیش آمده‌اند یا دندان‌های عقبی با دندان‌های مرکزی هم‌پوشانی دارند.

مال اکلوژن نوع ۳

kajienheraf4

این نوع مال اکلوژن که به پیش‌آمدگی آرواره نیز شناخته می‌شود زمانی رخ می‌دهد که دندان‌های جلویی پایین جلوتر از دندان‌های جلویی بالا باشد و بیمار دارای فک پایین بزرگ یا فک بالای کوچک می‌باشد. این مشکل باعث می‌شود که دندان‌ها کج باشند و دندان‌های نیش پایینی می‌توانند با بافت لثه‌ای قوس فک بالا تماس پیدا کنند.

انواع دیگر مال اکلوژن

افرادی که دارای چهره‌های کشیده هستند یا افرادی که عادت به خوردن انگشت شست و یا کشیدن زبان به دندان داشته‌اند، می‌تواند به اپن بایت دچار شوند، در حالی که افرادی که دارای صورت‌های کوتاه هستند یا کسانی که دندان آسیاب آن‌ها رشد نکرده است، دیپ بایت خواهند داشت.

 تشخیص


متخصص ارتودنسی:

  • سوالاتی در مورد مشکلات سلامتی گذشته شما یا فرزندتان می‌پرسد.
  • دهان و دندان‌ها را بررسی می‌کند.
  • اشعه X از صورت و دندان می‌گیرد.
  • عکس از صورت و دندان می‌گیرد.
  • یک مدل گچی از دندان‌ها درست می‌کند.

درمان کودک و نوجوان


هدف درمان در دوران کودکی و نوجوانی جابجایی دندان‌های دائمی به موقعیت مناسب است. متخصص ارتودنسی برای مطابقت با رشد طبیعی دندان‌های کودک‌تان درمان‌ها را برنامه‌ریزی خواهد کرد.

کشیدن دندان

kajienheraf6

درمان شلوغی دندان‌ها، شايع‌ترين مشكل مال اکلوژن ممكن است به معنی کشیدن بعضي از دندان‌های دائمي باشد. اما متخصصین ارتودنسی در صورت امکان، از کشیدن دندان‌های دائمی، اجتناب می‌کنند.

تجهیزات ثابت و کاربردی 

این درمان شامل استفاده از تجهیزات ثابت یا کاربردی در طول روز و شب برای حرکت فک به موقعیتی بهتر می‌باشد. لوازم ثابت (بریس) به تدریج دندان‌ها را حرکت می‌دهند. این دوره درمانی برای کودکان و نوجوانان، معمولا حدود ۲۴ ماه طول می‌کشد. برای بزرگسالان، حدود ۲۸ ماه است.

نگهدارنده

نگهدارنده‌ها پس از درمان ارتودنسی، دندان‌ها را در جای خود حفظ می‌کنند. بعضی از متخصصین ارتودنسی توصیه می‌کنند که نگهدارنده‌ها برای چند سال استفاده شوند، زیرا دندان‌ها به طور طبیعی تمایل به خارج شدن از مکان خود دارند.

نگهدارنده فضای دندانی

kajienheraf9

نگهدارنده فضایی، از فلز یا پلاستیک ساخته شده است. فاصله‌اندازها از حرکت (کشیده شدن) دندان‌های اطراف به فضای باز ایجاد شده، در اثر کشیدن دندان‌ها یا از دست دادن آن به دنبال سانحه، جلوگیری می‌کنند.

درمان بزرگسالان


درمان ارتودنسی برای مال اکلوژن به علت تکنولوژی بهتر گزینه محبوبی برای بزرگسالان است. در گذشته، نوارهای نقره‌ای پهن، بریس‌ها را در جای خود نگه می‌داشتند. امروزه کمتر مشخص هستند. به جای نوارهای پهن، یک گیره کوچک فلزی یا سرامیکی به هر دندان متصل می‌شود و یک سیم باریک از اتصال دهنده‌ها عبور می‌کند. گزینه‌های جدید عبارتند از:

  • پلاستیک شفاف به جای سیم‌های نقره‌ای
  • حذف (کشیدن) دندان‌ها برای ایجاد فضای بیشتر
  • نگهدارنده، پس از برداشتن بریس
  • تنظیماتی، از قبیل ساییدن نوک تیز دندان‌ها، برای جلوگیری از ادامه یا افزایش مال اکلوژن در بزرگسالان

اینویزیلاین (ارتودنسی نامرئی)

بریس‌های اینویزیلاین برای همه مناسب نیست و گزینه مناسبی برای کودکان نیستند. متخصص ارتودنسی‌تان می‌تواند بهترین گزینه را برای وضعیت شما پیشنهاد دهد.

جراحی

kajienheraf11

فک اکثر بزرگسالان رشد کمی دارد یا اصلا رشد نمی‌کند. این بدان معنی است که جراحی تنها راه اصلاح مشکلات مربوط به فک می‌باشد. بعضی از بزرگسالان ممکن است به راحتی از پوشاندن و یا مخفی کردن یک مشکل مرتبط با فک بهره‌مند شوند. متخصص ارتودنسی می‌تواند با استفاده از بریس، دندان‌ها را طوری حرکت دهد که با وجود ناهماهنگی فک، دندان‌ها با هم تناسب پیدا کنند. اما جراحی بهترین راه برای درمان مشکلات شدید فک می‌باشد.

قبل از عمل جراحی، بریس ارتودنسی دندان‌ها را به موقعیت جدید منتقل می‌کند. از آنجا که دندان‌های شما در موقعیتی قرار می‌گیرند که بعد از جراحی هماهنگ شوند، ممکن است ابتدا تصور کنید که انحراف فک شما به جای بهتر شدن بدتر می‌شود. هنگامی که جراحان فک شما را در طول جراحی تغییر مکان می‌دهند، دندانهای‌تان باید در تناسب با هم قرار گیرند.

متخصص ارتودنسی استخوان‌های فک را طبق نیازهای خاص شما تغییر مکان می‌دهد. در بعضی موارد ممکن است استخوان اضافه شود، برداشته شود یا تغییر شکل دهد. ممکن است از صفحات جراحی، پیچ‌ها، سیم‌ها و باندهای لاستیکی برای حفظ فک بالا و پایین در موقعیت‌های جدید خود استفاده شود. معمولا برش‌ها در داخل دهان ایجاد می‌شوند تا وجود زخم‌های قابل مشاهده را کاهش دهند؛ با این حال، برخی از موارد نیاز به برش‌های کوچکی در خارج از دهان دارند. هنگامی که این ضرورت وجود داشته باشد، مراقبت‌هایی برای به حداقل رساندن جای زخم آن انجام می‌شود.

پس از جراحی، دستورالعمل‌هایی برای یک رژیم غذایی اصلاح شده ارائه خواهیم داد که ممکن است شامل مواد غذایی جامد و مایعات و همچنین برنامه‌ریزی برای بازگشت به رژیم غذایی معمولی باشد.